Şarap Tadımı

Şarap tadımı genel olarak görsel değerlendirme, burun ve damak izlenimi olmak üzere 3 aşamada yapılır. Şarabı tadan kimse daha sonra bütün bu adımları birleştirerek tattığı şarap hakkında genel bir izlenim sunar.

1. Görsel Değerlendirme: Görsel değerlendirme yapabilmek için, kadehe konulan şarap, kadehin 1/3’ini geçmemelidir. Kadeh beyaz bir zemin üzerinde incelenmeli, böylece parlaklık ve renk geçişleri rahatça gözlenebilmelidir. Bir şarapta renk tonları ne kadar fazla ise şarabın eskime potansiyeli de o oranda fazladır. Genç bir şarabın rengi parlak ve canlı olmalıdır. Kadehi salladığınızda kenarlarda oluşan gözyaşı diye adlandırılan damar kalınlığındaki çizgilerin fazlalığı bize şarabın yoğunluğu hakkında ipuçları verebilir. Bunlar ne kadar fazla ise şarap o kadar çok gövdeli olabilir. Genç kırmızı şaraplarda aranan görsel özelliklerden bir tanesi, renginin parlak, koyu yakut kırmızısına yakın, kenarlara doğru da bu rengin açık tonlarının hakim olmasıdır. Kırmızı şaraplar olgunlaştıkça renkleri açılır, hatta bazılarında koyu kırmızı renkler, açık kiremit kırmızısına ya da kahverengine dönüşebilir. Bunun için yıllar geçmesi gerekmektedir; eğer bu renk değişmesi genç şaraplarda gözlemleniyorsa bu şarapta bir hata olduğunu gösterir, genelde de oksitlenme belirtisi olarak tanımlanabilir. Beyaz şaraplarda ise renk ilk yıllarda açık sarı, yeşil renk geçişleri olabilen, yaşlandıkça koyu sarıya doğru giden bir grafik izler. Beyaz şaraplar çoğunlukla kırmızı şaraplar kadar yıllanamadığı için renk değişimi kırmızı şaraplara oranla daha hızlı gelişebilir. Şarap filtre edilmemiş, içinde tortular barındırıyor olabilir, ancak bir şarap kesinlikle bulanık olmamalıdır. Bu bir hata belirtisidir.

2. Burun: Burun çok hassas bir duyu organı olduğundan tadım yapılacağı zaman parfüm sürülmemeli, tadım yapılacak ortam kokulardan arındırılmış havadar bir yer olmalıdır. Kadehi ilk önce hiç sallamadan burna götürüp öndeki kokuları almaya çalışın. Öncelikle karar vermeniz gereken şey ilk anda sizi rahatsız eden bir koku olup olmadığıdır. Eğer böyle bir koku var ise bu kesinlikle normal değildir. Bu kokular genelde ceviz, aseton, sirke, sabun, mum, yanık kibrit, çürük yumurta, kauçuk, at, küf vb. gibi kokular olabilir. Genelde şarabın yapım aşamasındaki hatalardan ya da şarabın düzgün saklanamamasından kaynaklanabilir. Her üzümün kendine has karakteristik özellikleri vardır. Bu özellikler hem gözlem esnasında, hem burunda hem de damakta fark edilebilir. Ancak burun bu özellikleri en iyi ayırt edebilen duyu organımızdır. Kadehi kokladığınızda size çağrıştırdığı kokuları not edin ve bir daha aynı şarabı içtiğinizde aynı kokuları alabiliyor musunuz, kıyaslayın. Genelde aynı üzümden yapılan şaraplar, her ne kadar yapılış yöntemleri farklı olsa da ya da saklama koşulları değişse de temelde aynı özelliklere sahip olmalıdır. Bardağı altından tutarak çalkalayınız. Bu işlemi yaparak altta kalmış kokuları hareketlendirip üste çıkmasını sağlıyoruz ve böylece hem öndeki kokuları daha net alabiliyor hem de daha çok kokuyu duyabiliyoruz.

3. Damak: Ağzınıza hava için yeterli boşluk bırakacak şekilde bir yudum şarap alın ve onu bütün ağzınızda dolaştırarak ağzınızın her köşesine temas etmesini sağlayın. İlk yudumu aldığınızda alkol, asit, meyveler ya da özellikle kırmızı şaraplar için tanen ön planda olmamalıdır, hepsi bir denge içinde olmalıdır. Öncelikle bakmanız gereken şey bunlardan herhangi birisinin sivrilerek ağzınızda hissedilip hissedilmediğidir. Aldığınız yudumun size hissettirdiklerini yorumlayın; şarap yumuşak bir şekilde ağzınızdan kayıp gidiyor mu yoksa arada fark edilen kaba tatlar var mı, acı, ekşi, tatlı gibi yorumlar yapabilirsiniz. Bütün bu aşamaları geçtikten sonra tattığınız şarapla ilgili genel yorumlar yapmalısınız. İçtiğiniz bu şarap dengeli mi? Alkolü, asidi, meyvesi ve taneni dengeli bir biçimde mi dağılmış yoksa içlerinden herhangi biri öne mi çıkıyor? Yuttuğunuz andan itibaren şarabın tadı ne kadar süre damağınızda kalıyor? Buna şarabın bitişi de denir; şarabı yuttuktan sonra bitişinin kısa, orta veya uzun olduğu hakkında yorumlar yapabilirsiniz. Unutmayın ki ne kadar sık, ne kadar farklı şaraplar tadarsak bu anlamda kendimizi o kadar çok geliştirebiliriz. Şarap tadımında kullandığımız duyularımız zaman içinde biz onları çalıştırdıkça gelişecektir. Degüstasyonda her ne kadar bazı klişeleşmiş kalıplar bulunsa da kişisel yorumlar da yapılabilir, önemli olan o bütünün içindeki temel kokuları hep aynı biçimde tanımlayabilmektir.